Geografia · klasa 6 · Ruchy Ziemi
Ruch obrotowy Ziemi
Dzień, noc, strefy czasowe i linia zmiany daty jako skutki obrotu Ziemi.
To jedna z 481 lekcji w aplikacji Memospace. Pokazujemy tu całą jej notatkę, kartkę Zapamiętaj i pięć pytań. W aplikacji lekcję czyta na głos Synapsa, a pytania wracają w powtórkach.
Podstawa programowa: V.2, V.3 — dotychczasowa podstawa programowa: rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 14 lutego 2017 r. (Dz.U. 2017 poz. 356) ze zmianami z 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 996)
Tak ta lekcja wygląda w aplikacji
Dziecko przechodzi lekcję rozdział po rozdziale, a kartka Zapamiętaj rysuje się przy tym gałąź po gałęzi. Lekcji można też posłuchać. Potem odpowiada na pytania stuknięciem. Poniżej cała treść lekcji, do przeczytania razem.
Z zachodu na wschód
Ziemia nieustannie obraca się wokół własnej osi z zachodu na wschód. Widziana znad bieguna północnego, kręci się przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. Pełny obrót trwa około 24 godzin, czyli dobę. Dzięki temu Słońce „wschodzi” na wschodzie, a „zachodzi” na zachodzie – w rzeczywistości to Ziemia się obraca, nie Słońce.
Dzień i noc
Ruch obrotowy sprawia, że raz na dobę każde miejsce jest zwrócone ku Słońcu (dzień) i raz odwrócone (noc).
Górowanie Słońca
Moment, gdy Słońce stoi najwyżej nad horyzontem w danym miejscu, to górowanie Słońca – wtedy panuje tam południe słoneczne.
24 strefy czasowe
Ziemię podzielono na 24 strefy czasowe, każda o szerokości około 15° długości geograficznej. Ziemia obraca się o 360° w 24 godziny, więc 15° długości odpowiada 1 godzinie różnicy czasu, a 1° – 4 minutom. W całej strefie obowiązuje jednakowy czas strefowy. Polska leży w strefie czasu środkowoeuropejskiego.
Dalej na wschód później
Miejsca dalej na wschód mają czas późniejszy, bo wcześniej zwracają się ku Słońcu. Gdy w Warszawie jest południe, w Londynie, o strefę na zachód, jest dopiero 11:00. Z ruchu obrotowego wynikają dzień i noc, podział na 24 strefy czasowe i późniejszy czas na wschodzie.
- Ziemia obraca się wokół własnej osi z zachodu na wschód
- Każde miejsce raz jest zwrócone ku Słońcu, a raz odwrócone — powstają dzień i noc
- Ziemię dzieli się na 24 strefy czasowe
- Miejsca dalej na wschód mają czas późniejszy
Linia zmiany daty
Aby uniknąć chaosu przy liczeniu dni, wyznaczono umowną linię zmiany daty, biegnącą w przybliżeniu wzdłuż południka 180°, głównie przez Ocean Spokojny. Kto przekracza ją na wschód, cofa datę o jeden dzień; kto na zachód – dodaje jeden dzień.
Kartka Zapamiętaj
Cała lekcja na jednej stronie: mapa myśli z obrazkami i podpowiedzią, jak to zapamiętać. Po zakupie można ją pobrać z aplikacji jako kartkę A4 i wydrukować.
Sprawdź się
W którym kierunku obraca się Ziemia wokół własnej osi?
- Z zachodu na wschód
- Ziemia się nie obraca, obraca się Słońce
- Z północy na południe
- Ze wschodu na zachód
Pokaż odpowiedź
Z zachodu na wschód
Ile trwa jeden pełny obrót Ziemi wokół własnej osi?
- Około 12 godzin
- Około 30 dni
- Około 365 dni
- Około 24 godziny, czyli dobę
Pokaż odpowiedź
Około 24 godziny, czyli dobę
Dlaczego na Ziemi występują dzień i noc?
- Bo Ziemia zmienia odległość od Słońca w ciągu dnia
- Bo Ziemia obraca się wokół własnej osi i raz na dobę każde miejsce jest zwrócone ku Słońcu, a raz od niego odwrócone
- Bo Ziemia krąży wokół Słońca raz w roku
- Bo Słońce porusza się wokół Ziemi
Pokaż odpowiedź
Bo Ziemia obraca się wokół własnej osi i raz na dobę każde miejsce jest zwrócone ku Słońcu, a raz od niego odwrócone
Czym jest górowanie Słońca?
- Moment, gdy Słońce jest najwyżej nad horyzontem w danym miejscu
- Chwila, gdy Słońce chowa się za chmurami
- Moment wschodu Słońca
- Moment zachodu Słońca
Pokaż odpowiedź
Moment, gdy Słońce jest najwyżej nad horyzontem w danym miejscu
Na ile stref czasowych podzielona jest Ziemia?
- 360
- 7
- 24
- 12
Pokaż odpowiedź
24
Zapamiętaj
- Ziemia obraca się z zachodu na wschód, pełny obrót trwa dobę (24 h).
- Górowanie Słońca – gdy jest najwyżej nad horyzontem – to południe słoneczne w danym miejscu.
- 24 strefy czasowe po 15°; 15° = 1 h różnicy czasu, 1° = 4 min.
- Dalej na wschód jest później.
- Linia zmiany daty biegnie wzdłuż południka 180°.
Pozostałe lekcje są w aplikacji
W Memospace są wszystkie tematy klasy 6, z tego przedmiotu i z pozostałych. Aplikacja sama planuje powtórki, a rodzic widzi postępy.
Wypróbuj 7 dni za darmo